|
Stichting Rajori
|
Klik op: http://rajori.nl/
Stichting F.C. Kamma
Meisjes internaat Sorong
en Waisai
Klik op: http://www.sorong.nl/
Bruggen
bouwen
Je staat er
niet dagelijks bij stil dat niet iedereen op de wereld (goed) onderwijs kan
volgen. Of gezond en vrij kan leven. Wij kennen die achterstelling niet of
nauwelijks uit eigen ervaring. Wij leven in een welvarende en gezonde,
rijke maatschappij. Wat weten wij hier van echt honger lijden, van
overleven en gezond blijven, van je beschermen tegen aanvallende milities
of ziektes als malaria of knokkelkoorts?
Wat weten wij
nog van leven in en met de ons omringende natuur? Zouden wij ons weten te
redden tijdens de hevige moessonregens; zouden wij weten welke vruchten
eetbaar zijn uit het oerwoud en welke we thuis in onze knollentuin zelf
kunnen verbouwen? Steeds vaker hoor je kinderen zeggen dat melk uit de
supermarkt komt i.p.v. uit een koe en dat vlees uit de diepvries komt
i.p.v. uit een geslacht dier.
Toch mogen we
ons gelukkig prijzen te mogen leven in deze welvarende ingewikkelde
Nederlandse samenleving, een maatschappij met vele sociale voorzieningen.
Maar ook met de verschillende instellingen, stichtingen en personen die
zich willen inzetten om kinderen elders op de wereld kansen te geven om
onderwijs te volgen. Dat medemenselijk gevoel komt voort uit een lange
traditie van saamhorigheid in onze Nederlandse samenleving. Gelukkig speelt
de verzuiling daarin steeds minder een belangrijke rol.
Als leerkracht
in het openbaar basisonderwijs te Zwaagwesteinde
wil ik Uw aandacht vragen voor een bijzonder project. Met mijn
kerstgedachte laat ik U kennis nemen van het werk van de Stichting
Paradijsvogel te Damwoude, een stichting die tot
doel heeft de internaatschool te Miei op Papua Barat te herbouwen en
arme Papua-leerlingen, waar nodig kansen wil
geven door hen te laten studeren met een studiebeurs vanuit Nederland.
Veraf maar
ook zó dichtbij
Misschien weet
U dat meester Westerbaan vele tientallen jaren
directeur van de Dr.J.Botkeschool te Damwoude is geweest. Tot 1962 echter was hij jarenlang
als onderwijzer werkzaam voor de zending op voormalig Nieuw Guinea. Deze schitterende eilandengroep behoorde tot
het vroegere Nederlands-Indië en is sinds
1962 de provincie Irian Jaya
van Indonesië. Hier leerde hij zijn eerste vrouw kennen. Hun drie
kinderen groeiden er deels op. In 1960 werd hij door diezelfde zending van
de Ned.Herv.Kerk op Aitumieri
aan de Wandamenbaai benoemd tot directeur van een
jongens-vervolgschool met internaat voor ca. honderd
vijftig leerlingen.
Onder druk van
de USA ten tijde van J.F.Kennedy en de VN moest
Nederland in 1962 afscheid nemen van dit deel van de wereld. De VN
beloofden de Papua’s dingen, die
later niet waar zijn gemaakt. Een beloofde volksraadpleging over de
toekomstige soevereiniteit in 1968 werd slechts gehouden onder ca.1100 Soekarno-getrouwe volgelingen. Die zouden ingestemd
hebben met de bezetting van het land door Indonesië! De echte Papua-bevolking vond het een aanfluiting en eist
nog steeds het recht van zelfheerschappij op. De Indonesische overheid,
eerst o.l.v. Soekarno en later ook onder Soeharto, blijft zich echter met harde hand verzetten
tegen, wat zij zo noemen, deze opstandelingen. Het eiland wordt sindsdien Irian Jaya genoemd.
Het gezin Westerbaan moest in 1962 met vele anderen Nieuw Guinea noodgedwongen verlaten. De Indonesische overheid
misbruikt sindsdien met als rugdekking de Amerikaanse economische belangen
en steekpenningen, dit rijke eiland als wingewest voor de winning van o.a.
koper, goud en vele andere mineralen. Ook de (il-)
legale houtkap in het tropisch oerwoud neemt de laatste jaren sterk toe.
Maar de Papua’s en de plaatselijke
bevolking wordt er zelf veelal niet veel beter van. De nieuwe immigranten,
Indonesiërs uit Sumatra, Java of Sulawesi behandelen hen vaak als tweederangs burgers en
dat steekt, doet pijn.
Papua’s zijn een trots mensen, ’t is een fijn
volk met gevoel voor eigen traditie en respect voor hun medemensen. Hun
evolutionaire relatie ligt eerder bij de Australische aboriginals
dan bij de Oost-Aziatische volkeren. Maar helaas
vormen ze met hun twee miljoen een minderheidsgroep binnen Indonesië,
dat met zijn vele volkeren met dan tweehonderd miljoen inwoners telt.
In Akkerwoude, nu Damwoude
geheten, werd Albert Westerbaan benoemd tot Hoofd
der Openbare Lagere School. Maar zijn hart bleef door de jaren heen altijd
verlangen naar zijn tijd in de tropen, naar de zich ontwikkelende Papua’s, naar ‘zijn’ internaat met
jongensschool met zijn leerlingen. Ondertussen leven we eind 2005, ruim
veertig jaren later.
Het kustdorpje Miei ligt op een schiereiland aan de prachtige Wandamenbaai op de noordkant van Papua
en is de belangrijkste plaats van het gebied vol tropisch oerwoud. Het
gebied wordt bevolkt door ca. achtduizend inwoners en is slechts per (Pelni-)boot of (zendings-)vliegtuig
bereikbaar.
In de jaren
negentig bezocht meester Westerbaan met zijn
vrouw na meer dan dertig jaren ‘zijn’ oude internaat met
school. Ze troffen er verval en leegte aan. Er restte weinig meer van wat
eens een trotse internaatschool was voor Papua-jongens
tot 18 jaar. Het geheel bood een treurige en desastreuze aanblik. Hadden
hij en zijn voorgangers dan al die jaren tussen 1920 en 1962 hier voor
niets gewerkt aan een nieuwe toekomst? Was dit bouwval het enigste
overgeblevene van wat eens een trotse school met jongensinternaat was uit
de tijd voor 1962?
Gelukkig was de
bevolking erg blij hun oude meester in goede gezondheid terug te zien. Verschillende
oud leerlingen waren ondertussen overleden; anderen hadden zelf een gezin
gesticht en probeerden op hun manier wat van het leven te maken. Men mistte
de school;men mistte de familie Westerbaan.
De Stichting
Paradijsvogels aan het werk
Eenmaal terug
in Nederland besprak Albert zijn bevindingen met vrienden en
gelijkgezinden. Met mensen met hart voor hun medemens; met mensen uit
doopsgezinde en hervormde gemeenten. Maar ook met buitenkerkelijken en
andersdenkenden. Er groeide bij hem het plan om het internaat van weleer
weer te gaan opbouwen, te moderniseren en aan te passen aan de nieuwe tijd.
Zo ontstond de Stichting Paradijsvogel in Nederland, een stichting die
vanaf 1994 met het hier ingezamelde geld de herbouw in Miei
begon te financieren.
Zo fraai de
koraalkusten, de stranden en de oerwouden er zijn, zo arm is de bevolking.
Kinderen moeten vaak meehelpen om iedere dag voldoende eten op tafel te
krijgen, tenminste als er een tafel is. We spraken er o.a.een
jonge blije vrouw van ca. 25 jaar,die met een kleintje in een draagdoek op
haar rug aan het rotsige strand de was deed. Ze vertelde ons dat ze moeder
was van zeven kinderen, terwijl er toch ook al drie waren overleden.
Verderop zagen we een meisje van ca. 10 jaar met een hakbijl een sagopalmboom
uithollen, terwijl haar broertjes toekeken. Naar school gingen ze niet.
Trouwens op de meeste overheidsscholen voor basisonderwijs wordt
onregelmatig of weinig les gegeven. Veel gebouwen zijn op slot en zijn
wegens afwezigheid van de leerkrachten niet in gebruik Bovendien zijn
er amper leermiddelen. Pennen en schriften moeten de leerlingen er zelf
aanschaffen, net als het verplichte schooluniform. In de plaatsjes waar wel
les wordt gegeven, zie je kinderen in schooluniform lopen, meestal blootsvoets
of op teenslippers, en altijd blij en opgewekt als ze een blanke man of
vrouw zien, want dat zijn meestal Hollanders. En die brengen goeie dingen!
Gelukkig draagt
de lokale bevolking de internaatschool op handen. Ze weten dat er goed
onderwijs wordt geboden. Hun ouders en grootouders hebben er vroeger soms
ook les gehad. De Papua’s hier proberen
binnen hun veertig kerkjes (gemeentes) middels zelfwerkzaamheid en kleine
spaarpotjes zelf ook gelden in te verzamelen om de wederopbouw te
bespoedigen. Onderwijs is de toekomst.
Sinds 1996 is
de school heropend na een eerste oppervlakkige verbouwing, mede
gefinancierd met de schaarse roepia’s van de plaatselijke veertig
gemeenten. Vanaf die tijd wordt er hard gewerkt aan het herstel van deze
voormalige zendingsschool met jongens- én
een meisjesinternaat.. De emancipatie vereist dat nu ook meisjes een
opleiding moeten kunnen volgen. Naast deze school voor voortgezet onderwijs
met internaat kunnen de kinderen uit het eigen dorp en naaste omgeving er
ook basisonderwijs krijgen. Papua-bestuurders en
regionale overheidsdienaren hebben ondertussen oog gekregen voor dit
project en dragen soms al gedeeltelijk bij in de bekostiging. Een groot
verschil met vroeger is, dat de overheid de schoolleiding en leerkrachten
aanstelt. We kwamen daarom ook niet Papua-leerkrachten
op het schoolterrein tegen.
Naast de school
voor voortgezet onderwijs is er op het terrein nog een groeiende en
bloeiende lagere school gehuisvest, beiden vallend onder de Synode van de
Evangelisch Christelijke kerk en bestuurd door de Stichting Christelijk
Onderwijs. Zodra het basisdiploma voortgezet onderwijs is gehaald, kunnen
leerlingen sinds kort een voortgezette opleiding volgen op de tien km.
verderop gelegen spiksplinternieuwe openbare school voor middelbaar
onderwijs. Eindelijk een positieve daad van de Indonesische overheid! En
met een diploma hiervan kunnen sommige leerlingen daarna met of zonder
studiebeurs van de Stichting Paradijsvogel in Djakarta,
Surabaya of elders een universitaire studie volgen.
De Wandamen-Papua’s
In het Wandamengebied is slechts één min of meer
verharde, geasfalteerde weg van ca. 20 km.. Er zitten onverwachte kuilen in
en wordt doorsneden door enkele doorwaadbare bergbeekjes. De bruggen zijn
soms in takt, soms vervallen of na hevige moessonregens weggeslagen.
Auto’s rijden er dan maar gewoon door heen. Voor het overige
zijn er onverharde en ruige paden en wegen, waar je onverwacht passerende
mensen tegen komt. Ook mountainbikes komen er in de dorpen voor, vooral bij
kinderen van import-Indonesiërs. Die
bezitten er meestal de kiosken en schaarse winkeltjes of bedrijven er een
lichte houtindustrie in de buitenlucht naast hun paalwoning. Zo nu en dan
hoor je een brommer van Japanse makelij, die als bromtaxi door de chauffeur
wordt verhuurd aan wie maar mee wil tegen een kleine vergoeding.
Omdat het
internaat nu nog slechts plaats biedt aan ca.zestig
leerlingen, moeten de kinderen uit de nabije omgeving lopen, sommigen daags
meer dan 10 km. heen en dito terug op teenslippers of op blootsvoets; het
maakt deze Papua-kinderen niet uit. Maar ze zijn
er en komen op tijd, iedere dag opnieuw. Dat hebben zij en hun ouders er
ook graag voor over. Papua’s lopen graag én gemakkelijk in tegenstelling tot de nieuwe import-Indonesiërs, veelal moslim, die zich liever
verplaatsen op een riksja, op een brommertje of probeert mee te liften met
een passerende auto. Maar die zie je erg weinig en zijn veelal in eigendom
van de overheidsdienaren of van de politie.
Leerlingen uit
de verderop gelegen Wondiwoigebergte kunnen
helaas niet dagelijks van huis naar school en terug lopen. Ze verblijven
derhalve in het internaat te Miei, tenminste als
er plaats is. Zij vinden er onderdak, slapen met drie personen in een kamer
van ca. vier bij vier meter en maken er ook nog zelf hun eten klaar. Omdat
ze het oerwoud goed kennen, weten de meeste leerlingen wat goed eetbaar is.
Het overige kopen ze op de nabije markt. (pasar)
Op Papua in Indonesië is de regentijd in volle gang.
De Indonesische ambassade in Nederland geeft bijna geen visa af voor dit
eiland. Maar zonder een speciale Surat Jalan, een extra visum voor dit gebied, dat je bij
aankomst in ieder dorp moet tonen aan elke politieagent of militair post.
Anders kom je het eiland niet verder in.
Door milities
zijn hier in het recente verleden (2001-2003) dingen gebeurd die nooit
hadden mogen gebeuren. Er werden rellen door beroepsmilitairen bewust
uitgelokt. Het beroepsleger had daarna weer een excuus om met harde hand de
orden te herstellen. Daarmee bewezen ze zichzelf en corrupte politici
een dienst. Dit heeft aan minstens veertig inwoners van deze streek het
leven gekost; een veertigtal anderen werd gemarteld en mishandeld; huizen
werd vernield of in brand gestoken. En dat allemaal om de vermeende vrijheidsstrijd
en –drang maar in de kiem te smoren. Tegen het zingen van het Papua-volkslied of het uithangen van de eigen Papua-vlag wordt zeer hardhandig opgetreden. Er is
verschrikkelijk gemoord en angst gezaaid. Inheemse Papua’s,
ook leerkrachten, werden beschuldigd van zaken waar ze niets mee te maken
hadden. Mensenrechten werden en worden er soms met voeten getreden. De
lokale bevolking werd, zoals meestal, de dupe van dit wanbeleid.
De enkele
Nederlandse toeristen die dit prachtige eiland met zijn bijzondere
bevolking toch weten te bezoeken, worden er gelukkig bijzonder welkom
geheten door de trotse Papua’s.
Plannen in Miei
En dat alles
mede dankzij de bezielende inzet en sturing op achtergrond van meester Westerbaan. Op dit moment is hij weer met zijn vrouw Doortje tijdelijk in Nederland. Sinds 2003 woont
hij er weer, temidden van zijn oud leerlingen op
het terrein van het internaat. Ook geeft hij er twee dagen in de week
Engelse les.
De Stichting
Paradijsvogel sponsort dit geweldige project met financiële middelen
afkomstig uit diverse bronnen in Nederland. Zo zamelden in het verleden
o.a. enkele doopsgezinde instellingen gelden voor dit doel in, zette een
school voor Christelijk Voortgezet onderwijs te Zeist de schouders onder
verschillende acties om te komen tot hun geweldige financiële en
praktische bijdrage. Particulieren van alle gezindten, doopsgezind,
hervormd, gereformeerd, humanisten gaven in het verleden een al dan niet
bescheiden bijdrage. Met die gelden tezamen zijn tot heden twee onderwijzerswoningen
gerestaureerd; zijn er twee water verzamelbakken (mandibakken)
en een waterleidingstelsel gereed gekomen; werden er twee bruggen gebouwd;
er kwam een gemetselde trap naar een onderwijzerswoning. Ook toiletgroepen
en waslokalen werden opgeknapt. Tevens is de aula, annex eetzaal onlangs
gerestaureerd. Het project nadert nu zijn afsluiting. Maar er staan nog
plannen op stapel om de jongensslaapzaal met vijfenzeventig plaatsen te
herbouwen.
In april van
dit voorjaar hebben mijn vrouw en ik een schitterende rondreis gemaakt
langs verschillende streken en plaatsen in Indonesië. We bezochten
vooral Papua, Biak en Bali. In Manokwari
konden we toevallig een zendingsvliegtuigje charteren dat ons naar Miei heeft gevlogen, samen met Albert Westerbaan en zijn vrouw. Daar hebben wij met eigen
ogen kunnen aanschouwen welk klus er ondertussen is geklaard en waarvoor
het nodig is door te gaan met sponsoring van dit geweldig mooie project.
Maar we hebben met eigen ogen kunnen zien hoe primitief de internaat-jongens er nu nog moeten leven, hoe ze hun
potje klaar maken, hoe primitief sommige wasruimtes en toiletgroepen nog
waren. We hebben kennis gemaakt met een aantal leerkrachten van beide
scholen, hebben eventjes in de schoolbank gezeten en de sfeer geproefd. We
waren onder indruk van de motiverende en vasthoudende inzet van Albert Westerbaan en van het resultaat dat zijn werk had
opgeleverd. Ook spraken we enkele Papua-studenten
die dankzij een studiebeurs van de Stichting Paradijsvogels in staat zijn
hun studie elders voort te zetten.
Bert
Kuiper
Bezoek de
website: www.paradijsvogels.org
Hapin
is een non-profit vrijwilligers organisatie die lokale
projecten ondersteunt ter verbetering van de leefomstandigheden van
de Papua's.
Hulp aan
Papoea's in nood
Maak
kennis met Hapin, klik hier
 
.
.
  
.
  
 
  
.
.
.
|
